Od początku lat 70-tych (dokładnie od 1972 r.) na rynku miejskim w Radomyślu Wielkim ustawiony jest unikatowy pomnik – oryginalny prototyp polskiego samolotu PZL M-2 (początkowo na trzech cementowych podporach, a od przebudowy rynku w 2010 roku na stalowych rurach).
Numer boczny SP-PAC choć może SP-PBA? O tym więcej na stronie lotniczepodkarpackie.pl
PZL M-2 to jeden z zaledwie trzech zbudowanych a dwóch w pełni zdolnych do lotu egzemplarzy tego modelu.
Maszynę zaprojektowano i zbudowano w 1956 roku (prace rozpoczęto w połowie lat 50.) w zakładach PZL-WSK Mielec w nowo utworzonym Ośrodku Konstrukcji Lotniczych nr 2 przez zespół konstrukcyjny kierowany przez inż. Stanisława Jachyrę (w skład zespołu wchodzili inżynierowie: Piotr Biegocki, Marian Chybicki, Kazimierz Kita, Telesfor Myszka, Janusz Olenderek, Edward Nowicki i Tadeusz Stępczyk). Projekt płatowca M-2 opierał się na zaprojektowanym wcześniej jednomiejscowym samolocie akrobacyjnym M-1. Litera M w nazwie oznacza miasto w którym powstał samolot – Mielec.
Był to pierwszy całkowicie metalowy powojenny polski samolot sportowy i szkolno-treningowy (dolnopłat dwumiejscowy z jednosilnikowym napędem). Samolot nie wszedł do masowej produkcji seryjnej, dlatego egzemplarz eksponowany na radomyskim rynku stanowi niezwykle cenną pamiątkę rodzimego przemysłu lotniczego.
W dniu 14 września 1998r. (80 Rocznica Polskiego Lotnictwa) samolot stał się Pomnikiem Pilotów Polskich Sił Powietrznych walczących na Zachodzie, obok niego Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Radomyskiej wystawiło obelisk z dwoma tablicami pamiątkowymi (Tablica 1 i 2). W 2010 roku wraz z przebudową rynku zmienił się także wygląd obelisku, na którym w centralnej części umieszczono godło Polski i herb miasta oraz – w 2014 roku – szachownicę lotniczą, symbol lotnictwa wojskowego, ofiarowaną przez Władysława Rysia, instruktora i skoczka spadochronowego, pochodzącego z gminy Radomyśl Wielki. Na obelisku znalazły się też 2 tablice z poprzedniego oraz trzecia ze zdemontowanego w 2008 r., pomnika bohaterów poległych w walce z najeźdźcą hitlerowskim o wyzwolenie miasta i okolic w latach 1939 – 1945.
Tablica 1
„Pamięci
Bohaterskich Pilotów P.S.P. na Zachodzie
wywodzących się z Ziemi Radomyskiej
Gen. pil. Bolesław Stachoń – D.B. 301
Por. pil. Henryk Mermel – D.M. 303
Ppor. pil. Henryk Trybulec – D.M. 302
Fundator Wytwórnia Zespołów Kooperacyjnych „PZL-Mielec” Sp. Z O.O.
T.P.Z.R.”
Tablica 2
Unikatowy samolot sportowy M-2 z 1956r.
Wyprodukowany przez PZL – WSK w Mielcu
Opracowany przez polskich konstruktorów
Pod kierunkiem inż. Stanisława Jachyry
Fundator: Zakłąd Lotniczy PZL Mielec Sp. z o.o.
Odnowiono: wrzesień 2010 r.”
Tablica 3 (z pomnika bohaterów poległych w walce z najeźdźcą hitlerowskim o wyzwolenie miasta i okolic w latach 1939 – 1945)
„1939-1944
Cześć i Chwała
Bohaterom Poległym w Walce
Z Najeźdźcą Hitlerowskim
O Wyzwolenie
Radomyśla Wielkiego i Okolic
Sierpień 1966 w 1000-lecie
Państwa Polskiego
Społeczeństwo”
Obelisk zwieńczony jest sylwetką Orła z rozpostartymi skrzydłami i podpisem:
„W 100-lecie Odzyskania Niepodległości Polski
Mieszkańcy Radomyśla
11-XI.2013 R.”
