Radziecki system EKSR-46 wywodzi się z zaprojektowanego w Niemczech pod koniec II wojny światowej na potrzeby lotnictwa (m.in. dla myśliwca odrzutowego Me 262) Signalgerät AZA-10 lub EKSR – Einheits-Kassette-Signal-Raketen (nadal nie znalazłem informacji czy to oznaczenie tego samego urządzenia czy też były jakieś różnice). Były to wyrzutnie flar montowane na pokładach niemieckich samolotów wojskowych (Luftwaffe) w okresie II wojny światowej. Wyrzutnia pozwalała pilotowi na zdalne odpalanie flar sygnałowych bezpośrednio z kokpitu. Służyło to do komunikacji wizualnej z innymi samolotami w formacji lub z przyjaznymi bateriami artylerii przeciwlotniczej na ziemi.
Po zakończeniu wojny konstrukcja ta została przejęta i zaadaptowana przez Związek Radziecki. EKSR-46 przejął od AZA-10/EKSR wygląd i funkcjonalność. Przez kolejne dekady radzieckie rozwiązanie masowo stosowano m.in. w samolotach Lim-2, SBLim-1 (czyli polskiej wersji MiG-15 (UTI), MiG-17, Aero L-39 Albatros czy śmigłówcach np. Mi-2.
Kluczowe cechy i działanie:
- Zasada działania: System składa się ze stałego bloku (kasetowego podajnika) montowanego zazwyczaj w kadłubie statku powietrznego. Zamiast ręcznego wystrzeliwania flar z pistoletu sygnałowego, pilot odpalał naboje elektrycznie za pomocą specjalnego panelu sterowania w kokpicie.
- Amunicja: Urządzenie mieściło standardowo 4 sztuki specjalnych, lotniczych nabojów sygnałowych kalibru 26 mm SP-26 w różnych kolorach. Charakteryzowały się one podwyższoną kontrolą jakości w stosunku do amunicji naziemnej.
- Nietypowe zastosowanie awaryjne: Oprócz standardowej komunikacji i sygnalizacji pozycji, w radzieckich myśliwcach system EKSR-46 bywał używany przez pilotów w sytuacjach awaryjnych – wystrzelenie flar generowało nagły impuls gazów i asymetrię aerodynamiczną, co pomagało w awaryjnym wyprowadzeniu samolotu z korkociągu.
Na koniec zagadka. O ile nie mam wątpliwości, że prezentowany eksponat ma korzenie radzieckie, to posiadam jeszcze jedną wyrzutnię flar na której oznaczenia naniesione są farbą, lub w okresie eksploatacji.
