W centrum dawnego osiedla wojskowego przy klubie garnizonowym w Witkowie nieopodal Gniezna, ustawiony jest pomnik – radziecki odrzutowy bombowiec Iliuszyn Ił-28R n/b 10. W wersji R komora bombowa przeznaczona była do przenoszenia różnego typu aparatów fotograficznych, bomb oświetlających i zbiorników paliwa, później dzięki zabudowie specjalistycznej aparatury samoloty służyły także do rozpoznania i walki radioelektronicznej.
Ten egzemplarz rozpoczął trwającą ćwierć wieku służbę w bazie w Powidzu w 1952 roku (głównie na stanie 7 Brygady Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego).

Od 1956 roku na Lotnisku Powidz stacjonowały Polskie Pułki, głównie uzbrojone w samoloty bombowe Ił-28 (lotnisko wybudowano po II wojnie światowej z myślą o obsłudze ciężkich radzieckich bombowcach strategicznych i przekazano przez wojska radzieckie pod koniec lat 50). W 70-latach bazowały tutaj samoloty Su-20, a od 1984 roku samoloty uderzeniowe Su-22. Od 2009 roku bazują tutaj samoloty transportowe Lockheed C-130 Hercules (1 lipca 2010 roku utworzono tu 33 Bazę Lotnictwa Transportowego – 33. BLTr).

Ił był uczestnikiem defilady w roku 1966 z okazji święta 22 lipca i 1000-lecia Państwa Polskiego, współtworzył formację „Orzeł”.

Ił-28R w Witkowie, 24 lipca 2025 roku

Zakończył służbę 29 grudnia 1977. Kapitan Jan Bar, który najdłużej dowodził Ił-em (ponoć samolot nazywano „Barolotem„), zaangażował się w uratowanie maszyny i ustawienie go w obecnym miejscu. Udało się to 23 sierpnia 1988. W 2019 roku samolot został odnowiony. 23 czerwca 2001 roku odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą lotnikom, którzy służyli w pobliskiej bazie.

Samoloty Ił-28

W latach 1949-1966 w Związku Radzieckim powstało 6313 (niektóre źródła podają 6316) samolotów Ił-28 – wtedy podstawowego bombowca sił powietrznych Związku Radzieckiego oraz państw Układu Warszawskiego. Polska zakupiła 96-98 (zależnie od źródła) maszyn różnych wersji, użytkowanych do 1977 roku.

Samoloty tego typu zobaczyć można jeszcze m.in. w Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie, Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej w Warszawie, Lubuskim Muzeum Wojskowym w Drzonowie.

Katastrofy z udziałem samolotów Ił-28

W czasie eksploatacji samolotów Ił-28 zginęło dziesięć załóg:

  • 12 sierpnia 1957 – po starcie samolotu na lotnisku – ppor. pil. Tadeusz
    Adamski, ppor. nawig. Jan Moraski, kpr. strzelec rtg Romuald Gościniewicz,
    ppor. technik samolotu Roman Domka,
  • 9 września 1959 – rozbił się pod Złotnikami – ppor. pil. Albin Krupa,
    ppor. nawig. Stanisław Szeruga, st. szer. strzelec rtg Krzysztof Drożdż, ppor.
    Technik radio Józef Simonowicz,
  • 23 kwietnia 1960 – rozbił się pod Mierzewem k. Gniezna – ppor pil.. Ka-
    zimierz Olszewski, ppor. nawig. Władysław Chadziński, sierż, strzelec rtg Leon
    Tomaszewski,
    -18 grudzień 1961 – zderzenie dwóch Ił-28 – załoga samolotu prowadzące-
    go szyk: por. pil. Mieczysław Gaik, sierż, strzelec rtg Henryk Orczykowski,
    ppor. Jerzy Fodczuk (uratował się na spadochronie); załoga samolotu prawego
    prowadzonego: ppor. pil. Witold Świackiewicz, ppor. nawig. Antoni Kowal-
    ski, st. szer. strzelec rtg Piotr Witczak,
  • 10 czerwiec 1964 – zderzenie samolotu Ił-28 nr 40 (nr płatowca 56219) z
    samolotem MiG-17(19 ?)PF z 1 plm OPK z Czeskich Budziejowic lotnictwa
    Czechosłowacji podczas ćwiczeń. Oba samoloty spadły k. praskich dzielnic
    Ił-28 w czasie obsługi technicznej przed defiladą 22 lipca 1957 – lotnisko w Powidzu
    Slł-28, wersja szkolno-bojowa, samolot z numerem bocznym S12
    Barandov i Nova Ves – zginęli por. nawig. Mieczysław Mazur, sierż, strzelec
    rtg Janusz Rutkowski; por. pil. Henryk Szeliga uratował się na spadochronie,
  • 4 kwiecień 1967 – rozbił się w wyniku zbyt niskiego lotu – ppor. pil. Dymitr
    Gruszewski, ppor. nawig. Zbigniew Ciuła, plut. strzelec rtg Jerzy Śliwiński,
  • 14 styczeń 1969 – samolot rozbił się na końcu pasa podczas startu – mjr
    pil. Andrzej Ziołek, kpt. nawig. Stanisław Wysokiński, por. Stanisław Amono-
    wicz – szef łączności 4 eskadry rozpoznawczej,
  • 11 grudzień 1969 – por. pil. Jan Grymuza, por. nawig. Bonifacy Hędze-
    lewski, kpr. strzelec rtg Ryszard Jędras,
  • 6 czerwiec 1975 – spadł do Zatoki Puckiej k. Koselowa – mjr pil. Zdzisław
    Fryt, mjr nawig. Wacław Dzięgielewicz, mjr Stanisław Zieliński.
    Robert Gurzęda, Andrzej Ziober / Aeroplan 6(27) 00

Samolot ustawiony jest nieopodal Klubu 3. Skrzydła Lotnictwa Taktycznego.

Poza Ił-em, w Witkowie prezentowany jest na terenie Szkoły Podstawowej nr 2 im. Lotnictwa Polskiego PZL TS-8 Bies BII n/b 0627.