Ten konkretnie, wyprodukowany przez angielską firmę Martin Baker dla lotnictwa francuskiego.

Fotel katapultowy Martin Baker MK.4.
Pułap operacyjny: ponad 50 000 stóp (ponad 15 km)
Minimalna wysokość/prędkość: Zero/90 Kts (ok. 170 km/h)
Zakres prędkości wyrzutu: od 90 do 600Kts (170 do 1110 km/h)
Wyrzut przez ejection gun: 24 m/s
Barostat ustawiony między 12.000 a 14.000 stóp.
Ogranicznik „g” ustawiony między 3 a 4,5 g
Spadochron główny: Irvin I24 ze wspomaganiem otwierania.
Masa siedziska wyposażonego w survival kit: około 80 kg

Francuskie samoloty, które w zależności od wersji były wyposażone w fotel katapultowany Martin Baker MK4: Griffon, Durandal, Gerfault, Vautour, Fouga Magister, Breguet Taon, Dassault MK450, Mystère, Trident, Mirage, Alphajet, Jaguar, Etendard.

Oto pełna sekwencja działania fotela Mk.4:
0,00 sekundy: Wyrzucenie rozpoczyna się, gdy pilot pociągnie za jeden z uchwytów fotela, umieszczony między nogami lub nad głową.
– Wyrzucenie (lub osłabienie) owiewki
– Zapłon ładunku głównego, siedzenie ślizga się po szynach: początek wznoszenia
– Ramiona pilota są blokowane przez automatyczny system napinania pasów.
– Automatyczne ściąganie pasów udowych do tyłu.

0,25 sekundy: Fotel jest wyrzucany z kabiny, a silniki pomocnicze zapalają się.
– Awaryjny dopływ tlenu otwarty
– Odłączenie łączy pilota z tlenem i radiem pokładowym.
– Uruchomienie sygnalizatora alarmowego.
– Zapłon dwóch pomocniczych silników rakietowych.

0,45 sekundy: Po maksymalnym przyspieszeniu 12 G i z prędkością 24 metrów na sekundę pilot jest już daleko od samolotu i silniki rakietowe wyłączają się.
– Koniec fazy napędowej.

0,50 sekundy: Uruchomienie działa wyciągowego (pirotechnicznego) pierwszego spadochronu stabilizującego.
– Wybuch ładunku, pozwalający na wyrzucenie z gniazda mini-stabilizatora spadochronu o średnicy 56 cm, za pomocą naboju gazowego.

1,00 sekundy: otwiera się drugi spadochron stabilizacyjny o średnicy 152 cm, aby zwolnić i ustabilizować siedzisko tak, aby znalazło się w pozycji dogodnej do otwarcia dużego spadochronu głównego.
– Stabilizacja trajektorii, początek opadania.
– Automatyczna analiza wysokości i warunków przyspieszenia otwarcia spadochronu:

  • Powyżej 10 000 stóp (ok. 3000 m) lub przy dużej prędkości: barostat i/lub ogranicznik G na siedzeniu oddziałują na opóźnienie czasu otwarcia.
  • Poniżej 10 000 stóp i niska prędkość: opóźnienie wyniesie 1,5 sekundy.
    (3 sekundy na nowszych Mk4, 1,25 sekundy na starszych Mk4)

1,50 sekundy: otwiera się duży spadochron główny.

1,75 sekundy: odblokowują się systemy bezpieczeństwa, które trzymają pilota.
– Tłok uwalnia gilotyny, które tną obręcze.
– Automatyczne zwalnianie osłony twarzy, szelek i pasów na nogi
– Pilot jest oddzielony od fotela, który opada na ziemię.
– W razie potrzeby dostępny jest ręczny system separacji. Po uruchomieniu przez pilota, eksplozja naboju aktywuje gilotynę, która z kolei zwalnia mocowania spadochronu, uprząż i taśmy udowe.

2,50 sekundy: Pilot opada ku ziemi z dużym spadochronem.
– Włącza się awaryjna „latarnia morska”, kamizelka ratunkowa i urządzenie do nadmuchiwania tratwy.
– Lądowanie

Projekt zrobił się dosyć międzynarodowy, a mapa zakupów przedstawia się tak:
1. Sam fotel Martin Baker MK.4 (z pasami i kontenerem na spadochron) zakupiłem we Francji, pod Paryżem.

Parachute container – pojemnik/pokrowiec na spadochron

2 .Także we Francji, ale już od innego sprzedawcy (Francois) kupiłem drobne elementy widoczne na zdjęciach.

MARTIN PATENT No 894263 REMOVE HAND WHEEL ONLY WHEN SEAT IS LOCKED TO GUN
Drobne elementy, nie mam pewności że wszystkie są dokładnie do MB Mk.4

3. W Holandii udało mi się znaleźć butlę tlenową, a Stefan Goossens z Blackbird Aviation znalazł dla mnie jeszcze klamrę spinającą pasy (harness buckle). (http://www.blackbird-aviation.com/, https://www.facebook.com/blackbird.aviation.nl).
4. W Hong Kongu kupiłem piny zabezpieczające.
5. We Włoszech finalizuję właśnie zakup Ejection Gun (element przypominający rurę, w oryginale zawierający ładunki pirotechniczne – których u mnie nie będzie z oczywistych względów – który wyrzuca fotel z samolotu)

Nieszczęśliwy wypadek na CAT-3, F-4B VF-151. Poniżej filmik, na którym widać samolot F4 Phantom na płycie lotniskowca, który uległ awarii, finalnie spadając z pokładu. Dobrze widać katapultujących się pilotów.

https://www.youtube.com/watch?v=v8spBgCo43Q
Zasada działania fotela Martin-Baker MK10 w języku angielskim

W Boże Narodzenie 2022 roku, moja choinka nie mogła wyglądać inaczej;)

#62

Jeśli zainteresowała Państwa treść tego artykułu, możecie wesprzeć KAC na kilka sposobów. Jeśli na przykład macie Państwo jakieś przedmioty związane z lotnictwem lub inne militaria które mogłyby zostać eksponatami w Kielce Air Collection, zapraszam do kontaktu. Można też postawić mi wirtualną kawę (a że kawy nie piję, to pewnie zamiast niej coś nowego pojawi się w gablotce i na stronie).