Na giełdzie staroci w Kielcach zakupiłem łuskę pocisku wystrzelonego z działka SzWAK kalibru 20 mm datowaną na 1943 rok. (Łuska pusta, ze zbitą spłonką)
SzWAK – Wielkokalibrowy lotniczy (karabin) Szpitalnego-Władimirowa (ШВАК – Шпитального – Владимирова авиационный крупнокалиберный).
Działko SzWAK kalibru 20 mm było stosowane jako uzbrojenie pokładowe myśliwców radzieckich: I-153P, I-16, Jak-1, Jak-7B, ŁaGG-3, Ła-5, Ła-7, Pe-3, a w 1943 roku wyprodukowano 158 egzemplarzy działek przeznaczonych do uzbrojenia samolotów Hawker Hurricane, zamiast karabinów Browning kalibru 7,7 mm. Po dwa działka SzWAK zamontowano także na bombowcach Tu-2 i niektórych Pe-2. Jako uzbrojenie obronne w wieżyczkach strzeleckich montowano działka SzWAK na bombowcach Pe-8 i Jer-2
We wczesnej wersji samolotu Ił-2 montowano dwa działka SzWAK o kalibrze 20mm. Ponieważ, oględnie mówiąc konstrukcja tych karabinów nie sprawdzała się (były niecelne, i często zacinały się), w późniejszej wersji samolotu Ił-2 montowano już działka WJa kal. 23 mm (też nie grzeszące celnością, ale za to pozbawione problemu z zacinaniem).
Geneza powstania.
Testy karabinu SzWAK kalibru 12,7 mm wykazały, że dzięki dużemu zapasowi wytrzymałości jego konstrukcji możliwe jest zwiększenie jego kalibru do 20 mm, bez konieczności zmiany gabarytów poszczególnych elementów jego konstrukcji, z wyjątkiem lufy. Na bazie tych testów inżynierowie: A. I. Gnatenko, P. E. Iwanow, G. I. Michaniew, A. F. Popow i A. I. Goliszew, przebudowali karabin maszynowy na 20 mm działko. Pojawiły się jednak wątpliwości, jak nowa broń spisze się w powietrzu i jak jej zamontowanie wpłynie na parametry samolotu. Testy przeprowadzone na samolocie I-16 wykazały, że obawy konstruktorów nie potwierdziły się i w 1936 roku wyprodukowano pierwsze radzieckie działka lotnicze SzWAK kalibru 20 mm, które dały podstawę do rozwoju tego typu artylerii.
Konstrukcyjnie 20 mm działko SzWAK było identyczne z karabinem maszynowym SzWAK kalibru 12,7 mm, poza konstrukcją i kalibrem lufy. Zasilane było z taśmy amunicyjnej, a przeładowywane energią gazów prochowych lub mechanicznie.
Działko SzWAK było produkowane w trzech wariantach do montażu: w skrzydłach, w wieżyczkach strzeleckich i w piaście śmigła. Wersja do strzelania przez piastę śmigła charakteryzowała się dłuższą lufą, amortyzatorem odrzutu i innymi drobnymi modyfikacjami.
Ogólnie wyprodukowano podczas wojny 100 920 sztuk działek SzWAK z czego:
- 1942 rok – 34 601 egzemplarzy
- 1943 rok – 26 499 egzemplarzy
- 1944 rok – 25 633 egzemplarze
- 1945 rok – 13 433 egzemplarze
- 1946 rok – 754 egzemplarze.
Na podstawie Wikipedia.org
