15 sierpnia 2023 r. (Święto Wojska Polskiego), w Otwocku w pobliżu zbiegu ulic Kruczej i Armii Krajowej odsłonięto pomnik samolotu TS-11 „BIAŁO-CZERWONA ISKRA” nr 5 (fikcyjny) w barwach narodowego Zespołu Akrobacyjnego „ISKRY”. Samolot pozyskano z Agencji Mienia Wojskowego w maju 2021 r. Przekazany samolot to wyprodukowany w 1977 r. PZL-Mielec TS-11 Iskra DF (3H-1629) latająca z numerem bocznym 1629.
Pomnik „Biało-Czerwonej Iskry” upamiętnia polskich pilotów – żołnierzy służących Ojczyźnie, a w szczególności dwóch: mjr. Tomasza Pajórka i mjr. Mariusza Oliwę, którzy 11 listopada 1998 r. zginęli w katastrofie lotniczej w Otwocku-Soplicowie. Wykonywali wtedy lot rozpoznania pogodowego przed pokazem powietrznym nad stolicą w Święto Niepodległości w 80-lecie odzyskania przez Polskę Niepodległości. Jak podawały serwisy informacyjne „Komisja MON stwierdziła, że przyczyną tragedii była utrata orientacji przez załogę, która nie włączyła instalacji odlodzeniowej czujnika przyrządów pokładowych”. „W dniu Święta Niepodległości, 11 listopada 1998 r., samolot „Iskra”, lecący z Mińska Maz. na zwiad pogody przed defiladą innych maszyn nad pl. Piłsudskiego w Warszawie, rozbił się o godz. 11.42 (gdzie indziej znalazłem też informację, że katastrofa wydarzyła się o godz. 10:40) pod Otwockiem po kilku minutach lotu w bardzo trudnych warunkach pogodowych. Mimo to nad miastem i trybuną honorową z najważniejszymi osobami w państwie przeleciały wówczas na bardzo małej wysokości dwa samoloty wojskowe Su-22. Dwa Migi-29 zawróciły, gdyż piloci uznali lot za zagrożenie życia”.
Po katastrofie Zespół Akrobacyjny „ISKRY” z Radomia został rozwiązany. W 2000 roku zespół odrodził się jako „Biało-Czerwone Iskry w Ośrodku Szkolenia Lotniczego w Dęblinie (miało to związek z reorganizacją polskiego lotnictwa). Działał do 27 lipca 2022 r.
Czytałem gdzieś, że na ogonie miały być namalowane sylwetki pilotów którzy zginęli, jednak nie doszło do realizacji tego pomysłu.
Odsłonięcie pomnika odbyło się w ramach wydarzenia Noc Wolności w Otwocku 2023. Pomysłodawcą projektu jest Pan Filip Idzikowski, autor patriotycznego projektu Niebo bez granic.
W Otwocku przed laty u zbiegu ulic Hożej i Andriollego ustawiony był samolot Lim-6 (do roku 2000), który wielu mieszkańców wspomina z sentymentem. Mieszkańcy Otwocka niejako odzyskali jeden z symboli swojego miasta – samolot.
Jeśli zainteresowała Państwa treść tego artykułu, możecie wesprzeć KAC na kilka sposobów. Jeśli na przykład macie Państwo jakieś przedmioty związane z lotnictwem lub inne militaria które mogłyby zostać eksponatami w Kielce Air Collection, zapraszam do kontaktu. Można też postawić mi wirtualną kawę (a że kawy nie piję, to pewnie zamiast niej coś nowego pojawi się w gablotce i na stronie).