Do przemian z 1989 roku w wielu polskich miastach dobrze miały się radzieckie jednostki wojskowe. Nie zniknęły natychmiast. Do 1992 roku jedna z nich mieściła się w miejscowości Szprotawa (natomiast pod Szprotawą funkcjonowało radzieckie lotnisko). Jednostka sięgała wtedy swoim obszarem do skweru, we wschodnim zakończeniu ul. Sobieskiego.
Właśnie tam 9 maja 1985 roku odsłonięto pomnik „samolot”. Wydarzenie to przypadło „W czterdziestą rocznicę zwycięstwa nad faszyzmem” – taki też napis widnieje na żeliwnej tablicy, odlanej w miejscowej hucie – Dolnośląskich Zakładach Odlewniczych.
Nad tablicą umieszczony jest wspomniany wcześniej „samolot”. I tu największa ciekawostka. To podarowany Lidze Obrony Kraju przez wojsko radzieckie samolot MiG-21F z pierwszej generacji. Ponoć jedyny w Polsce w wersji F.
W latach 1959-60 powstały 93 takie samoloty. Wyróżniają go dwa działka NR-30 pod kadłubem, i rurka Pitota montowana centralnie także na dole kadłuba. Model ten ustanowił kilka rekordów, np. prędkości naddźwiękowej powyżej 2000 km/h i pułapu powyżej 34000 metrów.
Samolotu używali radzieccy piloci, a jako pomnik został przekazany po „skasowaniu” ze stanu.
W 1985 r. pomnik miał namalowane rosyjskie gwiazdy, obok których szybko domalowano nasze szachownice. Obecnie samolot ma tylko szachownice (choć ponoć można dopatrzeć się jeszcze prześwitujących symboli radzieckich – byłem już po zmroku więc trudno mi było to weryfikować).
Obecnie widać, że konstrukcja nie oparła się upływowi czasu…
Jeśli zainteresowała Państwa treść tego artykułu, możecie wesprzeć KAC na kilka sposobów. Jeśli na przykład macie Państwo jakieś przedmioty związane z lotnictwem lub inne militaria które mogłyby zostać eksponatami w Kielce Air Collection, zapraszam do kontaktu. Można też postawić mi wirtualną kawę (a że kawy nie piję, to pewnie zamiast niej coś nowego pojawi się w gablotce i na stronie).