Element który trafił do mojej kolekcji jest częścią systemu SARPP 12G, Sistěma Aftomatičeskoj Registráciji Paramětrof Polěta, montowanego w stateczniku pionowym samolotu MiG-21.
Eksponat ten służył do zapisu parametrów lotu, oraz ewentualnych sytuacji awaryjnych jakie mogły wystąpić w czasie lotu. Zapis realizowany był na izochromatycznej taśmie filmowej 35 mm o długości 12m, umieszczonej w kasecie KS-05. Parametry lotu przekształcane na parametry elektryczne sterowały galwanometrami z lusterkami kierującymi strumienie światła na przesuwającą się taśmę filmową. Odczyt odbywał się po wywołaniu, na ekranie specjalnego rzutnika, lub wyniki przenoszone były na wykresy na papierze milimetrowym.
„W czasach eksploatacji MiG-21, rejestratory w lotnictwie wojskowym pełniły inną rolę niż w cywilnym. W lotnictwie cywilnym służą do monitorowania sprzętu a w przypadku awarii lub katastrofy do stwierdzenia ich przyczyny. W lotnictwie wojskowym, służyły głównie do kontroli wykonania zadania przez pilota. Istniała komórka OKL (Obiektywna Kontrola Lotów), która analizowała lot, jednym z wykorzystywanych urządzeń był rejestrator lotu. W przypadku awarii lub katastrofy wykorzystanie rejestratora było ograniczone ze względu na małą ilość rejestrowanych parametrów. ” – mówił w wywiadzie dla magazynu Chip mgr inż. Leonard Grinke z Eskadry Technicznej obsługującej głównie samoloty MiG-21MF
Urządzenie rejestrowało:
– wysokość lotu (barometryczną) w zakresie od 250 do 25000 m,
– przyrządową prędkość lotu w zakresie od 120 do 1600 km/godz.,
– pionowe, liniowe przeciążenia od 3,5 do 10 g,
– poziome, liniowe przeciążenia ±1,5 g,
– kątowe przemieszczenie płytowego usterzenia poziomego ±300,
– obroty silnika od 10 do 110% ciągu,oraz jednorazowe rozkazy:
– śledź ciśnienie podstawowego systemu hydraulicznego,
– śledź ciśnienie wspomagającego systemu hydraulicznego,
– rozkaz specjalny (dotyczy użycia uzbrojenia),
– ciąg maksymalny,
– włączenie dopalacza,
– włączenie AP-155 (autopilot).
Współczesne samoloty wyposażone są w tzw. „czarne skrzynki”, które rejestrują parametry eksploatacyjne samolotu, a także wszystkie działania pilota. Kiedy takie systemy jeszcze nie istniały, początkowo stosowano „barospidografy”, które śledziły jedynie wysokość, prędkość i czas. Po nich opracowano bardziej złożone systemy, które oprócz podstawowych parametrów samolotu mogły monitorować także działania pilota. W samolocie MiG-21 tym celu wykorzystano system SARPP-12G (system automatycznej rejestracji parametrów lotu).
Kaseta KS-05 zawierała taśmę filmową 35mm, na której zapisywano:
- ciśnienie statyczne, które odpowiada wysokości lotu 250 ÷ 25 000 metrów
- ciśnienie dynamiczne odpowiadające wskazanej prędkości lotu 200 ÷ 1500 km/h
- przeciążenia liniowe, w osi „Y” (-3,5G do +10G), w osi „X” (+/-1,5G)
- ruchy kątowe elementów sterujących
- prędkość obrotowa silnika w zakresie 10-110%
- dziewięć sygnałów poleceń jednorazowych (sytuacje awaryjne)
- czas
Domyślam się, po napisach znajdujących się na obudowie, że część znajdowała się na pokładzie samolotu u numerze bocznym 9345. Czyli najprawdopodobniej maszyny MiG-21 bis nb 9345 (Nr 75089345), który do Polski przyleciał w grupie 18 maszyn w lipcu 1981 roku. Obecnie znajduje się na terenie Wojskowego Ośrodka Szkoleniowo o Kondycyjnego w Mrągowie.
Więcej ciekawych informacji o samolocie nb 9345 w artykule Mikojan i Guriewicz MiG-21 bis Nb 8745, 9345. 2015r. na stronach Polot.net.
#100
Jeśli zainteresowała Państwa treść tego artykułu, możecie wesprzeć KAC na kilka sposobów. Jeśli na przykład macie Państwo jakieś przedmioty związane z lotnictwem lub inne militaria które mogłyby zostać eksponatami w Kielce Air Collection, zapraszam do kontaktu. Można też postawić mi wirtualną kawę (a że kawy nie piję, to pewnie zamiast niej coś nowego pojawi się w gablotce i na stronie).